Pedofilia – etiologia i klasyfikacja

Mówiąc o sprawcach przemocy seksualnej wobec dzieci należy pamiętać, że według badań 96 procent z nich to mężczyźni, dlatego większość badaczy skupia swoją uwagę właśnie na nich. Jeden z powszechnych mitów dotyczących przemocy seksualnej wobec dzieci mówi o tym, że sprawca nie jest znany dziecku, podczas gdy badania wykazują, że 80 procent sprawców to osoby dobrze znane dziecku. Większość, bo 68 procent sprawców ma wykształcenie najwyżej zawodowe, a ponad połowa (51 procent) pochodzi z rodzin robotniczych.

Kathleen Faller (1988), dokonała klasyfikacji zachowań seksualnych wobec dzieci, dzieląc je na: bez kontaktu fizycznego, pobudzane intymnych części ciała dziecka, kontakty oralno – genitalne, stosunki udowe, penetracja seksualna, seksualne wykorzystywanie dzieci, przemoc seksualna z różnymi formami przemocy. Warto tutaj również przywołać klasyfikację pedofilii stworzoną przez Hobsona i Gary’ego (1982). Autorzy wyróżniają dwa główne typy:

- Pedofilia regresyjna, gdzie sprawca może seksualnie związać się z zarówno osobą dorosłą jak i dzieckiem, będącym często „obiektem zastępczym”.

- Pedofilia fiksacyjna, jest tym co najczęściej rozumie się pod terminem „pedofilia”. Preferowanym obiektem sprawcy są osoby, które nie osiągnęły jeszcze dojrzałości płciowej.

Szukając przyczyn tego typu zachowań, badacze zgodnie wskazują na trzy obszary uwarunkowań: biologiczne, kulturowe i psychiczne. Wśród biologicznych wymienia się podobne do tych, które znajduje się u sprawców przemocy seksualnej u dorosłych, są to m.in.: uszkodzenia i choroby płata czołowego mózgu, drobne uszkodzenia mózgu wiążące się z porodem, wysokie stężenie noradrenaliny, wysokie stężenie testosteronu, padaczka pochodzenia skroniowego, niedobór serotoniny, choroby OUN związane np. z nadużywaniem alkoholu.

Wśród czynników psychicznych wymienia się najczęściej zaburzenia preferencji seksualnych - aż 31 procent (dewiacje seksualne – 21 procent; parafilie / zboczenia – 10 procent). W etiologii zaburzeń preferencji seksualnych ogromną rolę odgrywają czynniki biologiczne i psychologiczne. Wśród biologicznych wymienia się: zaburzenia genetyczne (np.: zespół Klinefeltera), zaburzenia neurologiczne (np.; stwardnienie rozsiane, choroba Parkinsona), choroby afektywne, predyspozycje genetyczne i czynniki hormonalne.

Pośród czynników psychologicznych wymienia się np.: zaburzenia identyfikacji z płcią, wczesnodziecięce doświadczenia, wykorzystanie seksualne w dzieciństwie, urazy, szoki, kompleks niższości połączony z potrzebą dominacji, kontakty z subkulturą, zaburzenia osobowości (typu borderline).

Teorie behawioralne zwracają uwagę na zaprogramowanie agresji seksualnej przez zachowania wyuczone i naśladownictwo, np.: wpływ oglądania programów TV pełnych przemocy i brutalnej pornografii. Teorie psychoanalityczne tłumaczą rozwój agresji seksualnej konfliktami preedypalnymi, lękiem separacyjnym, urazami wczesnodziecięcymi.

Wśród sprawców przemocy seksualnej wobec dzieci 23 procent ma zaburzoną osobowość, są to zarówno zaburzenia typu borderline jak i cechy zaburzenia odosbowości typu agresywno-impulsywnej.

Według badań aż 30 procent tego typu zachowań ma charakter zastępczy. To znaczy, że dziecko zastępuje sprawcy dorosłego partnera, z różnych przyczyn: choroby partnerki, silnego konfliktu między partnerami itp.

Czynniku kulturowe są z jednej strony zaporą mającą uchronić dziecko przed przemocą seksualną, z drugiej jednak strony stawiają dziecko w pozycji pożądanego obiektu seksualnego, wychwalając u potencjalnych partnerów takie atrybuty jak: czystość, niewinność, brak wcześniejszych doświadczeń seksualnych, oddanie. W każdej z kultur „wiek ochronny” dziecka jest inaczej pojmowany i ustalany na innym poziomie. W Polsce jest to 15 lat. Jednak często bywa tak, że to co zakazane kusi najbardziej, dlatego pornografia dziecięca, która również powinna być traktowana jako przemoc seksualna wobec nagrywanych i fotografowanych dzieci, jest swobodnie dostępna i dystrybuowana w tzw. drugim obiegu.

Miesięcznie w Polsce policja wykrywa około 200 przypadków ściągania i dystrybuowania tego typu materiałów, aż strach pomyśleć, że jest to jedynie kropla w morzu. W Polsce pedofilia i przemoc seksualna wobec dzieci jest społecznie potępiana, jednak wydaje się istnieć nieoficjalne przyzwolenie na funkcjonujące na zasadzie „mniejszego zła” oglądanie i rozpowszechnianie materiałów pornograficznych z udziałem dzieci.

Wracając jednak do etiologii zjawiska, takie zachowania nie są wyborem owego „mniejszego zła”, gdyż jak mówią teorie behawioralne oglądanie tego typu materiałów może prowadzić do chęci podjęcia tego typu aktywności na zasadzie zaprogramowania agresji seksualnej przez zachowania wyuczone i naśladownictwo.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *