Celiakia przyczyny, zapobieganie, leczenie

Celiakia jest chorobą polegającą na występowaniu określonych zaburzeń trawienia i wchłaniania w jelicie cienkim. Uwarunkowana jest nietolerancją na gluten - białko będące składnikiem ziaren wielu zbóż, owsa, jęczmienia czy żyta.

Jest chorobą zapalną mającą podłoże immunologiczne. Prowadzi bezpośrednio do zaniku błony śluzowej jelita cienkiego, co znacznie utrudnia wchłanianie substancji pokarmowych, szczególnie tłuszczów. Celiakia dwa razy częściej występuje u kobiet.

Przyczyny celiakii

Celiakia jest chorobą uwarunkowaną genetycznie i zaczyna rozwijać się pod wpływem niewłaściwego wchłaniania glutenu, który jest zawarty w pożywieniu.

Gdy gluten znajdzie się w jelicie cienkim, zaczyna być transportowany do ściany jelita. Tam działa na niego enzym- transglutaminaza tkankowa. Enzym ten przekształca cząsteczki glutenu w taki sposób, że organizm zaczyna stanem zapalnym. Z czasem zanikają kosmki jelitowe, które umożliwiają prawidłowe wchłanianie substancji pokarmowych.

Cała reakcja jest wynikiem reakcji alergicznej na gluten. Jednocześnie powstają również przeciwciała przeciwko gliadynie. Zapalenie śluzówki jelitowej zmniejsza zdolność do wchłaniania pożywienia a to ma prowadzi do utraty masy ciała, anemii oraz z czasem wyniszczenia organizmu.

Diagnostyka celiakii

Lekarze są zdania, że diagnostyka celiakii jest skuteczna dopiero wtedy, gdy osoba z celiakią dość długo spożywa produkty zawierające gluten.

  • Badania wykorzystywane w diagnostyce celiakii:
  • rozpoznanie podstawowych objawów klinicznych,
  • badania serologiczne, które polegają na potwierdzeniu obecności przeciwciał, które są charakterystyczne dla celiakii,
  • badanie wycinka błony śluzowej z jelita cienkiego, który jest uzyskiwany jest podczas badania endoskopem albo za pomocą specjalnej kapsułki, którą chory połyka,
  • badania genetyczne.

Dieta

W zwalczaniu zaburzeń wywołanych celiakią stosuje się beztłuszczową oraz wolną od glutenu dietę. Bogatą w białko i witaminy, które mają na celu uzupełnienia ich niedoboru w organizmie przy chorobie.

Jeżeli rozpoznano cekalie zbyt późno, lekarz może przepisać leki o działaniu wyrównującym stany niedoborowe. Ważną rzeczą jest, by chory postępował ściśle wg zaleceń lekarza, gdyż niestosowanie się do nich niesie za sobą ryzyko wystąpienia wielu innych przykrych dla pacjenta schorzeń.

Aby menu osoby chorej na celiakię było odpowiednie to produkty glutenowe trzeba zastąpić bezglutenowymi, jak na przykład ryż, gryka, kukurydza, proso i ich przetwory oraz mąkę ziemniaczaną, sojową, amarantus, tapiokę, sago.

Reguła leczenia celiakii za pomocą diety zdaje się prosta, jednakże ok. 30 - 70% chorych nie przestrzega diety systematycznie.

Jedną z przyczyn nie stosowania diety jest nieświadome spożywanie glutenu, który jest wynikiem zanieczyszczenia produktów bezglutenowych.

Kolejna przyczyna to świadome nie stosowanie diety, które wynika z niewiedzy pacjenta lub złej sytuacji finansowej. Bardzo istotną sprawą przy stosowaniu diety jest, aby produkty bezglutenowe miały dobre walory smakowe i zapachowe.

Obecnie w naszym kraju rynek jest w pełni zaopatrzony w produkty wymagane do diety. Jednak wiedza rodziców na temat choroby u ich dzieci jest niewystarczająca, przez co motywacja do przestrzegania diety jest niewielka.

Pacjenci chorujący na celiakię nie mogą zapomnieć, że schorzenie to wymaga potraw bezglutenowych do końca życia. Dzieje się tak ponieważ skrupulatne podporządkowanie się diecie pozwoli na zachowanie dobrego stanu zdrowia.

Błędy, które popełniają pacjenci w trakcie stosowania diety lub jej całkowite zaniechanie w okresie dojrzewania mogą spowodować w późniejszym okresie częstsze pojawianie się nowotworów złośliwych przewodu pokarmowego albo innych ciężkich dolegliwości.

gluten 1140x570 Celiakia przyczyny, zapobieganie, leczenie

Zapobieganie i leczenie celiakii

Zapobieganie

Według lekarzy im później następuje przestawienie niemowlęcia z karmienia tylko mlekiem matki lub przyswajalnym mlekiem w proszku na żywienie pokarmami, które zawierają produkty zbożowe, tym bardziej jelito wchodzi w kontakt z wywołującymi alergię glutenem i tym później występuje możliwość rozwinięcia się choroby.
Z tego powodu zaleca się, aby niemowlęta były jak najdłużej karmione mlekiem matki. Aby zmniejszyć ryzyko zachorowania na celiakię, zaleca się również podawanie kaszek oraz innych pokarmów zawierających gluten, dopiero gdy dziecko skończy 2 lata.

Leczenie

Leczenie celiakii oparte jest przede wszystkim na diecie bezglutenowej. Konieczne jest wyeliminowanie z jadłospisu wszystkich produktów, które są otrzymywane ze zbóż. Dzięki stosowaniu diety niektóre kliniczne objawy zaczynają ustępować już po 2-3 tygodniach. Po jakichś 6-9 miesiącach ustępują zmiany śluzówkowe. Przestrzeganie diety przez całe życie skutecznie chroni przed kolejnymi nawrotami choroby.
W razie potrzeby podaje się również preparaty z żelaza, kwasu foliowego, wapnia i innych składników mineralnych. W wielu miastach znajdują się sklepy ze specjalną żywnością. Coraz częściej w piekarniach można też kupić pieczywo pozbawione glutenu.
Należy pamiętać o okresowym monitorowaniu leczenia. Przestrzeganie odpowiedniej diety, bowiem powoduje, że nie wykrywa się u osoby chorującej na celiakię charakterystycznych przeciwciał.

Ważne!!!

To, że przez dłuższy czas nie występują objawy celiakii (nawet jeśli nie przestrzega się diety) nie oznacza, że można całkowicie zrezygnować z diety bezglutenowej. Objawy mogą pojawić się dopiero w późniejszym czasie, czasami nawet po kilkuletnim spożywaniu pokarmów, które zawierają gluten. Chorobę mogą wyzwalać też czynniki, które znacznie obciążają organizm, np. ciąża lub nieżyt jelit.

 

Marzena Wielgus
O Marzena Wielgus 445 artykułów
Wiele rzeczy można powiedzieć o Marzenie Wielgus, ale przede wszystkim wiadomo, że są one przewidujące i doceniane, oczywiście są również precyzyjne, obiektywne i idealistyczne, ale w mniejszych dawkach i często są też rozpieszczane przez nawyki bycia agonującymi. Jednak jej uprzedzająca natura jest tym, co najbardziej lubi. Ludzie często liczą na siebie i jej spostrzegawczą naturę, szczególnie gdy potrzebują pomocy lub wsparcia. Nikt nie jest doskonały, a Marzena ma również wiele mniej pożądanych aspektów. Jej drapieżna natura i bezczelność powodują wiele pretensji i powodują, że jest co najmniej niewygodna. Na szczęście jej doceniająca natura zapewnia, że nie jest tak często.

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis

Dodaj komentarz